TỪ LY HỢP (离合词) là một động từ đặc biệt gồm hai hay ba âm tiết, trong đó hai âm tiết này có quan hệ động – tân. Có thể dùng dính liền, cũng có thể tách âm tiết đầu với (hai) âm tiết cuối, và xen giữa âm tiết đầu —— (hai) âm tiết cuối những thành phần khác, dùng như một cụm từ.

Cùng TIẾNG TRUNG ACS theo dõi chủ đề TỪ LY HỢP (离合词) qua bài viết dưới đây nhé!

Ví dụ:

1.见面 → 见过面 / 见了一面 / 见过一次面 / 跟……见面
Jiànmiàn → jiàn guò miàn / jiàn le yí miàn / jiàn guò yí cì miàn / gēn……jiànmiàn
Gặp mặt → đã từng gặp / gặp một lần / gặp một lần / gặp cùng với……

2.开玩笑 → 开了一个玩笑 / 跟……开玩笑
Kāi wánxiào → kāi le yí gè wánxiào / gēn……kāi wánxiào
Nói đùa → đã nói một câu đùa / đùa với……

Nội Dung Chính:

I.CÁC TỪ LY HỢP THƯỜNG GẶP TRONG TIẾNG TRUNG

1.Từ ly hợp – Động – Tân

Từ ly hợp	Động	Tân
见面 (Jiànmiàn – gặp mặt)	见 (jiàn – gặp)	面 (miàn – mặt)
吃饭 (Chīfàn – ăn cơm)	吃 (chī – ăn)	饭 (fàn – cơm)
唱歌 (Chànggē – hát)	唱 (chàng – hát)	歌 (gē – bài hát)
跳舞 (Tiàowǔ – nhảy múa)	跳 (tiào – nhảy)	舞 (wǔ – múa)
开玩笑 (Kāi wánxiào – nói đùa)	开 (kāi – nói / mở lời)	玩笑 (wánxiào – đùa)

2.Các từ ly hợp thường gặp

见面 (Jiànmiàn – gặp mặt)	结账 (Jiézhàng – thanh toán)	请客 (Qǐngkè – mời khách)	睡觉 (Shuìjiào – ngủ)
聊天 (Liáotiān – trò chuyện)	说话 (Shuōhuà – nói chuyện)	上课 (Shàngkè – lên lớp)	下课 (Xiàkè – tan học)
下班 (Xiàbān – tan làm)	生气 (Shēngqì – tức giận)	吹牛 (Chuīniú – khoác lác)	吵架 (Chǎojià – cãi nhau)
结婚 (Jiéhūn – kết hôn)	离婚 (Líhūn – ly hôn)	毕业 (Bìyè – tốt nghiệp)	打字 (Dǎzì – đánh chữ)
散步 (Sànbù – đi dạo)	谈话 (Tánhuà – nói chuyện)	签名 (Qiānmíng – ký tên)	加油 (Jiāyóu – cố lên)
教书 (Jiāoshū – dạy học)	受伤 (Shòushāng – bị thương)	送礼 (Sònglǐ – tặng quà)	放假 (Fàngjià – nghỉ phép)
回信 (Huíxìn – hồi âm)	留学 (Liúxué – du học)	缺课 (Quēkè – nghỉ học)	补课 (Bǔkè – học bù)
洗澡 (Xǐzǎo – tắm rửa)	理发 (Lǐfà – cắt tóc)	住院 (Zhùyuàn – nhập viện)	发烧 (Fāshāo – sốt)
上当 (Shàngdàng – mắc lừa)	吃亏 (Chīkuī – chịu thiệt)	操心 (Cāoxīn – lo lắng)	出事 (Chūshì – xảy ra chuyện)
证明 (Zhèngmíng – chứng minh)	坐座 (Zuòzuò – ngồi)	游泳 (Yóuyǒng – bơi lội)	打架 (Dǎjià – đánh nhau)
道歉 (Dàoqiàn – xin lỗi)	上班 (Shàngbān – đi làm)

Do mang kết cấu động – tân, nên phía sau từ ly hợp không được mang tân ngữ.

Ví dụ sai	Ví dụ đúng
我说话他。(S) Wǒ shuōhuà tā. Tôi nói chuyện anh ấy.	我跟他说话。(Đ) Wǒ gēn tā shuōhuà. Tôi nói chuyện với anh ấy.
他今天来道歉同学。(S) Tā jīntiān lái dàoqiàn tóngxué. Hôm nay anh ấy đến xin lỗi bạn học.	他今天来向同学道歉。(Đ) Tā jīntiān lái xiàng tóngxué dàoqiàn. Hôm nay anh ấy đến xin lỗi bạn học.

II.CẤU TRÚC TỪ LY HỢP TRONG TIẾNG TRUNG

1.Khi trùng điệp, chỉ trùng điệp âm tiết đầu.

Cấu trúc:

AB → AAB

Ví dụ:

1	跑跑步，散散步 Pǎopǎo bù, sànsàn bù Chạy chạy bộ, đi dạo dạo
2	唱唱歌，打打鼓 Chàngchàng gē, dǎdǎ gǔ Hát hát, đánh trống.
3	游游泳 Yóuyóu yǒng Bơi bơi

2.着, 过 phải được chen giữa từ ly hợp, riêng trợ từ ngữ khí 了 còn có thể đặt cuối câu.

Cấu trúc:

A + 了 + B + 了

A + 着 / 过 + B

Ví dụ:

1	他们结了婚。 Tāmen jié le hūn. Họ đã kết hôn.
2	他们结婚了。 Tāmen jiéhūn le. Họ kết hôn rồi.
3	他们正聊着天呢。 Họ đang trò chuyện đấy.

3.Bổ ngữ kết quả, bổ ngữ xu hướng, bổ ngữ thời lượng, bổ ngữ số lượng phải được chen giữa từ ly hợp

1. Bổ ngữ kết quả	老师给我们补完课以后就回办公室去了。 Lǎoshī gěi wǒmen bǔ wán kè yǐhòu jiù huí bàngōngshì qù le. Sau khi thầy giáo dạy bù xong cho chúng tôi thì quay về văn phòng.
2. Bổ ngữ xu hướng	不知道为什么他们俩会吵起架来？ Bù zhīdào wèishénme tāmen liǎ huì chǎo qǐ jia lái? Không biết vì sao hai người họ lại cãi nhau.
3. Bổ ngữ thời lượng	他们聊了一会儿天就回家了。 Tāmen liáo le yíhuìr tiān jiù huíjiā le. Họ trò chuyện một lúc rồi về nhà.
4. Bổ ngữ số lượng	你弄错了，他只结过一次婚。 Nǐ nòngcuò le, tā zhǐ jiéguò yí cì hūn. Bạn nhầm rồi, anh ấy chỉ kết hôn một lần.

4.Có thể kết hợp với các giới từ để dẫn ra đối tượng muốn đề cập

Cấu trúc:

跟 / 向 / 为 / 给 + đối tượng + từ ly hợp

Ví dụ:

1	我不想让妈妈为我担心。 Wǒ bù xiǎng ràng māma wèi wǒ dānxīn. Tôi không muốn để mẹ lo lắng vì tôi.
2	王教授，我们是来向你道谢的。 Wáng jiàoshòu, wǒmen shì lái xiàng nǐ dàoxiè de. Giáo sư Vương, chúng tôi đến để cảm ơn thầy.
3	别打扰她，她在跟男朋友通话。 Bié dǎrǎo tā, tā zài gēn nánpéngyou tōnghuà. Đừng làm phiền cô ấy, cô ấy đang nói chuyện điện thoại với bạn trai.
4	姑母好久没有给我们来信了。 Gūmǔ hǎo jiǔ méiyǒu gěi wǒmen láixìn le. Cô đã lâu rồi không gửi thư cho chúng tôi.

4.1.Những từ ly hợp thường kết hợp với giới từ:

向	道歉、致谢、发誓、问好、求婚、请假、挥手、道别
给	帮忙、放假、回信、讲课、让座、写信、补课
跟	结婚、聊天、见面、通信、吵架、打架、散步、离婚、吃饭、睡觉、说话、游泳
为	操心、担心、鼓掌

4.2.Những từ ly hợp không kết hợp với giới từ:

毕业 bìyè Tốt nghiệp	生气 shēngqì Tức giận	出差 chūchāi Đi công tác	出事 chū shì Xảy ra chuyện, gặp sự cố
辞职 cízhí Xin nghỉ việc, từ chức	兼职 jiānzhí Làm việc bán thời gian	教书 jiāo shū Dạy học	留学 liúxué Du học
点名 diǎn míng Điểm danh, gọi tên	点菜 diǎn cài Gọi món, gọi đồ ăn	养病 yǎng bìng Dưỡng bệnh	搬家 bān jiā Chuyển nhà